Daltai na Gaeilge
Username: Password:
Remember Me? forgot password?
   
1 of 2
1
Dhá ainmfhocal le chéile - ceann dóibh mar ainmfhocal dílis
Posted: 30 August 2017 05:54 AM   Ignore ]  
Comhalta
Rank
Total Posts:  7
Joined  2017-08-02

A chara.

Chonaic mé alt san archive Folder ‘The Daltaí Boards » Archive: 2005- » 2005 (November-December) » Archive through December 23, 2005’ den teideal ‘Shéimhuithe sa Tuiseal Ginideach’ fós nach bhfuil soiléir dom!

Scríobh an ball ‘Lughaidh’ a leannas: ‘Bíonn séimhiú ar fhocal sa tuiseal ghinideach nuair is ainm dílis (“proper noun”) gan alt atá ann: ainm duine, ainm áite, srl.’

Ach cad faoi na eisceachtaí seo:

Naomh Pádraig - amhrán
Féile Bríde     - amhrán
Naomh Bríd     - Club GAA

An bhfuil said go léir mí-cheart?

Le meas,

Garret.

Profile
 
Posted: 31 August 2017 09:07 AM   Ignore ]   [ # 1 ]  
Comhalta
RankRank
Total Posts:  643
Joined  2011-10-26

Ach cad faoi na eisceachtaí seo:

Naomh Pádraig - amhrán

ciallann sé “Saint Patrick”, not “the saint of Patrick”, mar sin nīl “Pādraig” sa ghinideach… sin an fāth nach bhfuil séimhiū air.

Naomh Bríd   - Club GAA -> rud céarna

Féile Bríde   - amhrán

sīlim gur seanfhrāsa é seo, cloīonn sé le seanrialacha gramadaī. Déarfaī “teach Bhrīd”, mar shompla, le rialacha na Nua-Ghaeilg, nuair nach seanfhrāsa é.

Signature 

Is fearr Gaeilg chliste ná Gaeilg bhriste
Agus is í Gaeilg Ghaoth Dobhair is binne

Profile
 
Posted: 31 August 2017 10:13 AM   Ignore ]   [ # 2 ]  
Comhalta
Rank
Total Posts:  7
Joined  2017-08-02

Ach, cheap mé má thagann dhá ainmfhocal le chéile bíonn an dara ceann sa ghineadach?

Freisin, mas rud é gur ainmfhocal baininsceach ‘Bríd’, cén fáth nach dtógan sé séimhiú?

Táim trí na céile leis an t-ábhar seo!!

gram as ucht do chabhair.

Garret.

Profile
 
Posted: 31 August 2017 10:29 AM   Ignore ]   [ # 3 ]  
Comhalta
RankRank
Total Posts:  643
Joined  2011-10-26

Ach, cheap mé má thagann dhá ainmfhocal le chéile bíonn an dara ceann sa ghineadach?

bīonn an darna cionn sa ghinideach nuair a bīos nasc “seilbhe” srl eatarthu (“of” nó ” ‘s” i mBéarla). Nī i gcās “Naomh Pādraig”, óir is é an duine céarna an naomh agus Pādraig. Ar an dóigh chéarna: Rī Séamas, srl

Freisin, mas rud é gur ainmfhocal baininsceach ‘Bríd’, cén fáth nach dtógan sé séimhiú?

cuirtear séimhiū air ach amhāin nuair is seanfhrāsa atā i gceist (cloīonn sé le rialacha gramadaī na Sean-Ghaeilg nó na Gaeilg Clasaicī...). Is eisceacht é.
Ach in achan chās eile (ie. an chuid is mó don am), cuirtear séimhiū air: Teach Bhrīd, madadh Chāit…

Signature 

Is fearr Gaeilg chliste ná Gaeilg bhriste
Agus is í Gaeilg Ghaoth Dobhair is binne

Profile
 
Posted: 31 August 2017 10:45 AM   Ignore ]   [ # 4 ]  
Comhalta
Rank
Total Posts:  7
Joined  2017-08-02

Cad faoi ‘mála scoile’?

Agus an bhfuil aon ríail ginearálta ann nuair a thagann dhá ainmfhocal le chéile?

Profile
 
Posted: 31 August 2017 12:48 PM   Ignore ]   [ # 5 ]  
Comhalta
RankRank
Total Posts:  643
Joined  2011-10-26

māla scoile, sin a school bag. The school and the bag are 2 different things, it’s a bag you use at school.
That’s explained in all grammars, afaik.

Signature 

Is fearr Gaeilg chliste ná Gaeilg bhriste
Agus is í Gaeilg Ghaoth Dobhair is binne

Profile
 
Posted: 31 August 2017 02:11 PM   Ignore ]   [ # 6 ]  
Comhalta
RankRank
Total Posts:  397
Joined  2011-10-27

Sampla eile den tsean-ghinideach - “Tóraíocht Dhiarmada agus Ghráinne” an teideal atá ar an scéal, ach “Tá carr Dhiarmaid briste” a déarfá sa Nua-Ghaeilge.

Profile
 
Posted: 01 September 2017 03:43 AM   Ignore ]   [ # 7 ]  
Comhalta
Rank
Total Posts:  7
Joined  2017-08-02

Cad faoin foirgneamh cánach i mBÁC, Áras Mhic Dhiarmada?

Ceist dheireanach.. an bhfuil ríail simplí ann a bhaineann le dhá ainmfhocal le chéile chun cabhrú liom?

Profile
 
Posted: 01 September 2017 05:02 AM   Ignore ]   [ # 8 ]  
Comhalta
RankRank
Total Posts:  643
Joined  2011-10-26

Tá mé ‘gabháil a sheoladh ríomhphosta chugad le scan do leathanaigh na leabharthach gramadaí, áit a mínithear sin - ar eagla nach mbeadh leabhar gramadaí ar bith agad.

Signature 

Is fearr Gaeilg chliste ná Gaeilg bhriste
Agus is í Gaeilg Ghaoth Dobhair is binne

Profile
 
Posted: 02 September 2017 05:43 AM   Ignore ]   [ # 9 ]  
Comhalta
Rank
Total Posts:  7
Joined  2017-08-02

Grma, gheobhaidh mé leabhar dom féin, mar a mhol tú?

Profile
 
Posted: 02 September 2017 06:48 AM   Ignore ]   [ # 10 ]  
Comhalta
RankRank
Total Posts:  643
Joined  2011-10-26

Sheol mé cupla scan chugad inné, chuig do sheoladh ríomhphosta. Nach bhfuair tú iad?

Signature 

Is fearr Gaeilg chliste ná Gaeilg bhriste
Agus is í Gaeilg Ghaoth Dobhair is binne

Profile
 
Posted: 02 September 2017 03:26 PM   Ignore ]   [ # 11 ]  
Comhalta
Rank
Total Posts:  7
Joined  2017-08-02

Faighte, grma. Ach de réir dealramh, tá leabhar gramadaí de dhíth orm freisin.

Profile
 
Posted: 02 September 2017 03:36 PM   Ignore ]   [ # 12 ]  
Comhalta
RankRank
Total Posts:  643
Joined  2011-10-26

Thig leat New Irish Grammar, leis na Brāithre Crīostaī, nó A Grammar of Modern Irish, le Pól Ó Murchū, a cheannacht. Nó thig liom PDF “Graiméar Gaeilge na mBrāithre Crīostaī” a sheoladh chugad fosta. Bhī sé le fāilt ar an idirlīon cupla bliain ó shoin, nīl’s agam an bhfuil sé le fāilt go fóill.

Signature 

Is fearr Gaeilg chliste ná Gaeilg bhriste
Agus is í Gaeilg Ghaoth Dobhair is binne

Profile
 
Posted: 02 September 2017 04:24 PM   Ignore ]   [ # 13 ]  
Comhalta
Rank
Total Posts:  7
Joined  2017-08-02

Míle buíochas a Lughaidh. Déanfaidh mé taighde ar na leabhair a mhol tú agus tiocfaidh mé ar ais chugat muna aimsím é.

Profile
 
Posted: 04 September 2017 09:08 AM   Ignore ]   [ # 14 ]  
Comhalta
RankRank
Total Posts:  397
Joined  2011-10-27

Tá Graiméar Gaeilge na mBráithre Críostaí ar fáil ar an suíomh seo a leanas: http://www.scriobh.ie/ScriobhIe/Media/Graimear Gaeilge na mBraithre Criostai_Eag1999.pdf (maidir leis an nginideadh, féach pointe 4.14 srl)

Profile
 
Posted: 04 September 2017 07:27 PM   Ignore ]   [ # 15 ]  
Comhalta
RankRank
Total Posts:  692
Joined  2012-04-22

Ní shéimhitear ainmneacha dílse ar lorg focal áirithe, go bhfios dom.. eisceachtaí atá iontu

Féach seo:
http://www.nualeargais.ie/gnag/subst2.htm#genitivverwend

“proper names and other definite nouns in the genitive
principally lenited (e.g. fear Cháit = Kate’s man)
Not lenited: names with: Mo.., Do… (both former vocative forms), Maol…
Not lenited: words like: Dé = of God, San = Saint. e.g.: glóir Dé = the Glory of God
Not lenited: names of saints after: Féile = festival, San = Saint, Naomh = Holy e.g.: Lá Fhéile Pádraig = St. Patrick’s Day
Not lenited: foreign names, e.g.: dán Goethe = Goethe’s poem”

Profile
 
   
1 of 2
1